Columns May

James May over verloren ambachten

James May over verloren ambachten - Foto 1
23-01-2012reageer
De tijd stopt voor niemand – en voor niets. Vaardig­heden die ooit hoog werden gewaardeerd liggen nu op de vuilnisbelt van de geschiedenis. Dat geldt ook voor het zelf onderhouden van auto’s.
 
Ik reed pas langs een riet gedekt huis op het platteland. Ik stond er even bij stil. Ik heb niet echt een idee hoe dat rietdekken in z’n werk gaat, maar ik weet wel dat je er een heel dak voor moet bouwen – en dat zo’n dak bovendien waterdicht moet zijn – van niets meer dan een bundel ouwe takken.
 
Eeuwen geleden moeten er honderden, zo niet duizenden mensen zijn geweest die precies wisten hoe je een rieten dak bouwde, vandaar dat ‘Dekker’ een zeer veel voorkomende achternaam is. Dezer dagen zijn die mensen op de vingers van een hand te tellen.
 
Nu is er gelukkig ook nog maar een handvol huizen met rieten daken, en dat is maar beter ook. Mijn huis heeft gewoon pannen op het dak, en om eerlijk te zijn vind ik dat een stuk geruststellender dan ’s avonds naar bed te moeten gaan onder iets dat verdomd veel lijkt op de constructie die een stel padvinders aanleggen voor een kampvuur.
 
Desalniettemin: zolang er rieten daken zijn, zullen er mensen zijn die rieten daken kunnen maken en repareren. Die vaardigheid zal erg gespecialiseerd worden, en steeds duurder, maar ik zie ‘m nog niet zo snel echt helemaal verdwijnen.
 
Veel mensen maken zich zorgen over dit soort zaken. Gister nog hoorde ik een stel campanologisten op de radio klagen dat de kunst van het klokkenluiden aanstonds zal zijn uitgestorven, omdat jonge mensen er niet in zijn geïnteresseerd. Daar twijfel ik sterk aan omdat ik denk dat er altijd een paar mediëvisten zullen zijn die vrijwillig en bij wijze van hobby het risico zullen willen nemen zichzelf te verhangen op een zonnige zondagochtend. Tevens denk ik dat zolang er klokken zijn, ze zullen worden geluid.
 
Maar stel nou dat er totaal geen enkele jongere rondloopt die ook maar de geringste animo wenst te ontwikkelen in de edele kunst van het klokkenluiden. Dan zou die specifieke vaardigheid over, zeg, vijftig jaar zijn verdwenen. Dat zou verschrikkelijk zijn, nietwaar? Niet waar. Het zal alleen verdwijnen als er echt helemaal niemand meer in is geïnteresseerd, en als er echt helemaal niemand meer in is geïnteresseerd, zal het niemand interesseren dat klokkenluiden niet meer bestaat.
 
Ik neem aan dat niemand op onze aarde nog weet hoe je een beer moet lokken of hoe je iemand onthoofdt met een lans, en wellicht heeft daarover wel eens een of andere knakker geklaagd in de achttiende-eeuwse versie van Kassa, maar nu hoor je er nooit meer iemand over.
 
Toen ik nog een jochie was, was ik in staat om de stencilmachine op mijn school te bedienen, die we de ‘ditomachine’ noemden. Als je niet weet wat dat is: het was een primitieve vorm van een fotokopieermachine die nogal veel chemicaliën en inkt gebruikte.
 
Ik durf erom te wedden dat niemand van een generatie jonger dan ikzelf nog weet hoe je zo’n machine bedient. Goed. Het waren vreselijke apparaten en de chemicaliën maakten ons altijd een beetje stoned. Dus het maakt niets uit dat de prehistorische vaardigheid van het bedienen van de ditomachine is uitgestorven, want dezer dagen hebben we tenslotte de Hewlett-Packard MP4-12C-serie die digitaal scannen, e-mailen en fotokopiëren in zich verenigt, en ik denk dat niemand in 1973 dat apparaat aan de gang zou hebben gekregen.
 
'Er zijn nog genoeg perverselingen op de wereld om die paar heel speciale dingen rijdend te houden, maar de rest van de mensheid hoeft zich nergens zorgen over te maken'
 
Andere vaardigheden die nagenoeg zijn uitgestorven, en die we evenmin missen, zijn onder meer pleisteren, het genezen van gekte door middel van bloedzuigers, het aflezen van kleurencodes op transistorradio’s, het bespelen van de draailier, het afstellen van een kristalradio, het graven van kanalen (behalve wellicht in Nederland) en het met de hand maken van waterspuwers voor nieuwe kathedralen. De meeste van die vaardigheden zijn zelfs volstrekt vergeten, want niemand heeft er nog behoefte aan.
 
Is het dan wel erg – en mij wordt dikwijls verteld dat het heel erg is – dat niemand nog zijn of haar eigen auto kan repareren? Vijftig jaar geleden wist iedere echte vent of echte vrouw precies hoe hij of zij de contactpuntjes van een Austin A35 blablabla en hoe hij of zij de kleppen moest stellen blablabla en het carburatorvacuüm moest blabla en hoe hij of zij een ventiel moest invetten.
 
Maar ik word een klein beetje moe van ouwe zeikerds die dingen zeggen als: ‘Natuurlijk wisten we in mijn tijd thuis gewoon allemaal hoe we onze auto moesten repareren als ie stuk ging’. Wat die lui vergeten is dat in hun tijd auto’s elk kwartier stuk gingen.
 
Het feit dat niemand dat allemaal nog kan, is geweldig nieuws want het bewijst hoeveel beter onze auto’s zijn geworden in een halve eeuw. Mensen stonden niet immer en altijd onder geopende motorkappen te koekeloeren omdat ze dat nou zo interessant of vermakelijk vonden. Ze deden dat omdat hun auto’s slecht gemaakt waren. Tegenwoordig zijn ze beter, en dus kunnen we ons bezig houden met leukere zaken dan de werking van een distributieriem.
 
Kijk, heus, ik houd van het rotzooien met ouwe troep en die proberen te repareren. Ik vind het interessant, en ik denk dat het goed voor je ziel is – zoals bijvoorbeeld koken dat ook is. Maar ik ben een perverseling. En er zijn nog genoeg andere perverselingen op de wereld om die paar heel speciale dingen rijdend te houden, maar de rest van de mensheid hoeft zich nergens zorgen over te maken. Wat ooit het juk van allen was, is nu alleen een hobby van enkelen.
 
Vele ouderwetse vaardigheden die bij het hebben van een auto hoorden, zijn verdwenen tijdens mijn leven, maar nieuwe en meer relevante vaardigheden zijn ervoor in de plaats gekomen, zoals het juist plaatsen van de stoelen in een MPV of het inbouwen van dikke speakers in deurpanelen.
 

Ik zal je zeggen wat nog bewonderenswaardiger is dan het kunnen dekken van een dak met riet. Afgelopen week heb ik een man ontmoet die wist hoe hij moest omgaan met het navigatiesysteem in zijn Maserati.

Geen reacties

Geen reacties ontvangen op dit bericht.

Plaats zelf een bericht

Je krijgt automatisch van ons een mailtje met daarin je reactie én een link.
Door op die link te klikken activeer je je bericht op onze site...

Bedankt voor je reactie

Klik op de link die nu naar je gemaild wordt...