James May over mensen en auto's

Als je echt wilt weten wat er in de diepste krochten van de ziel gaande is, is er geen betere indicatie dan iemands auto. Wat tref je daar aan, dat is de vraag.

 

‘De juiste man op de juiste plaats’ – Hollands gezegde, waarschijnlijk gerelateerd aan Johannes 4:26

 

Ik denk dat dit gezegde toe is aan een 21ste-eeuwse update. Want hoe komt die juiste man daar dan? Nou, hij komt op die juiste plaats per auto. En als de juiste auto komt, is die vast een voorbode van die juiste man, en daarom zal die auto dan veel over de man zeggen.

 

Juist. We kennen allemaal het idee dat je bent wat je rijdt, en dat wat iemand rijdt een weerspiegeling is van iemands persoonlijkheid, zoals je ook bent wat je op je iPod hebt staan en je ook bent wat je eet en je ook bent wat er op je harde schijf staat (ik heb het maar even niet over vrouwen).

 

Maar ik denk dat dat allemaal te algemeen is. Ik denk inmiddels niet langer dat het het model is waarin iemand rijdt dat iets over hem zegt, maar dat het gaat om het exacte exemplaar waar hij uitstapt. Die stelling brengt me nou precies bij mijn vriend, die we gezien de opzet van dit artikel maar even Bill* zullen noemen.

 

Bill is een man met wie ik samen, een jaar of drie geleden, een gedurfde en potentieel levensveranderende, zakelijke onderneming ben gestart. Door onze krachten te bundelen en elkaars zwaktes op te heffen (zoals bijvoorbeeld mijn zakelijk inzicht), zouden we commercieel sterk zijn, en concurrerend, en blablabla.

 

Omdat we in de media werken, was er geen gedoe met haalbaarheidsstudies, besloten vergaderingen, PowerPoint-presentaties, managementconsultants, gedoe op een golfbaan of andere onbegrijpelijke zaken waarvoor je altijd reclame ziet op vliegvelden. We gingen naar een café, schreven wat op de achterkant van een bierviltje en spraken af hoe we het geld zouden verdelen.

 

Ik vond deze Bill wel een goede peer. Hij had goede ideeën, ging meteen aan de slag, keek neer op normale procedures en trok zich niets aan van algemeen geaccepteerde wijsheden. En hij begreep hoe je het papierwerk regelt. We schudden handen, en hij bood me aan om me naar huis te rijden. Ik zei ‘ja’. En toen zag ik zijn auto.

 

Geen slechte auto, helemaal niet. Een BMW 3-serie uit 2002, jammer genoeg wel een automaat. En toen – hij werkt in de media, dus hij kan niet echt rijden – en toen, terwijl we door de Londense file naar mijn huis reden, kon ik niet voorkomen dat het me opviel dat lichtjes op zijn dashboard aangaven dat twee van zijn achterlichten niet werkten.

 

‘Je moet even twee nieuwe lampen halen’, zei ik zo behulpzaam mogelijk. ‘Weet ik’, zei hij, en praatte weer verder over onze cashflow.

 

 

Laten we nu even vooruitspringen in de tijd, naar afgelopen week, na drie jaar goeddeels succesvol zaken te hebben gedaan en ik, vanwege een complex aan oorzaken, genoodzaakt was om eventjes Bills auto te lenen. Ik stond echt perplex toen ik zag dat diezelfde twee achterlichten nog altijd kapot waren.

 

Onrust borrelde in mijn borstkas. We hadden drie succesvolle jaren achter de rug. Of niet? Mijn zakelijk geluk was nauw verbonden aan dat van een vent die te lam bleek om twee lampjes te vervangen in een auto die hij elke dag rijdt. Hij is het zakelijk brein van ons bedrijfje. Wat zou hij allemaal nog meer nalaten?

 

Toen ik remde bij een rotonde, zag ik dat ook een van zijn remlichten stuk was. Nu woedde er plots furie in het diepst van mijn ziel en ontplofte ik dientengevolge bijna. Hij had die auto blijkbaar geen beurt laten geven sinds ik hem voor het eerst had ontmoet – want ik denk niet dat er een BMW-garage bestaat die wel je olie zou vervangen, maar je zonder achterlichten en zonder remlicht weer de weg op zou laten gaan.

 

Ik nam meteen ook aan dat de APK – als hij die tenminste had – zou zijn vervalst en dat die zou zijn ondertekend in een keuringstation waarvan de naam begint met ca en eindigt op fé. Toen ik op de snelweg daarom maar snel naar de rechterbaan ging, zag ik dat de buitenspiegel bijeen werd gehouden door tape. Dat ben ik gewend van dingen die we op de televisie doen, maar niet in het echt. Wat een brok ellende.

 

Daarbij deed de airconditioning het niet – duidelijk een gasgebrek – en sloot de centrale vergrendeling maar drie van de deuren en zat er een loei van een deuk in de achterklep en lag het interieur bezaaid met allemaal half leeggegeten zakken chips.

 

‘Maar ik kwam helemaal uit Londen gereden’, protesteerde Bill later zwakjes. We waren in Noord-Devon, amper 150 kilometer verderop.

 

Hoe kan deze man onze zaken positief en grondig behartigen als hij in de allerkleinste problemen van het leven – een lampje dat oplicht om je te vertellen dat een ander lampje niet werkt – kennelijk onoplosbare obstakels ziet? Elke keer als hij remt, vertelt zijn auto aan hem dat er iets stuk is, en hij doet niets? Hoe kan zijn vrouw van hem houden?

 

Mijn professionele relatie met een man die zijn auto misbruikt, zal altijd lastig zijn, omdat ik nou eenmaal om auto’s geef. Zou jij willen werken met een man die puppy’s schopt? Zou jij je wegscheren als je zag dat een boer een ezel mishandelt? Dat is ellende van dezelfde orde van grootte.

 

Het eenvoudige feit is echter dat ik de administratieve kant van onze zaak in handen heb gegeven aan dit waardeloze hondsvod van een vent, en nu zit ik met hem.

 

Drie jaar geen lampje verwisselen. Hoe dik zal de blauwe envelop wel niet zijn die we straks zullen ontvangen? Ik ben als de dood. Dus belegde ik een vergadering, met een agenda. Deze maand krijgt Bill een nieuwe auto. Of we stoppen er helemaal mee.