James May over flitspalen

Leugens, klinkklare leugens en statistieken. En zelfs de statistieken liegen. Vooral in het oersaaie debat over de snelheidscamera.

 

In theorie, althans dat zeggen ze, is het zo dat als je alle componenten van een typemachine in een doos doet, en die maar lang genoeg door elkaar schudt, dat hij zichzelf dan uiteindelijk weer in elkaar zet. Ik geloof er niks van. Om te beginnen zou dat waarschijnlijk heel lang gaan duren, en er zou iemand bij moeten blijven, want volgens dezelfde theorie zou de typemachine zichzelf ook weer uit elkaar gaan halen. Mooi klote: heb je net anderhalf miljoen jaar zitten wachten tot je Remington klaar is, dan valt hij weer uit elkaar als jij even je neus gaat poederen.

 

Om bij typemachines te blijven: ze zeggen ook dat als je een paar apen maar lang genoeg op een typemachine tekeer laat gaan, ze uiteindelijk wel zoiets als de Bijbel eruit rammen. Ja, vast. The Bible of the Apes.

 

Allemaal gelul natuurlijk, gegoochel met getallen: handig als je iets moet optellen, maar niet meer dan een manier om dingen inzichtelijk te maken – wat toch echt iets anders is dan de waarheid aan het licht brengen.

 

Overal wordt de statistiek misbruikt. Je ziet het in onderzoeken, financiële rapporten, analyses van de punctualiteit op het spoor en – dit is het punt waar ik heen wil – je ziet het ook in het grote flitspalendebat.

 

Om te beginnen een waarschuwing – want een gewaarschuwd mens telt voor 200 procent. Alles wat in een percentage of een grafiek wordt uitgedrukt, moet met achterdocht bekeken worden, want percentages en grafieken worden altijd gebruikt om de schrijver zijn punt te laten illustreren, wat niet per se hetzelfde is als de waarheid.

 

Zo las ik laatst dat de verkoop van Land Rovers met 45 procent is gestegen. Hoe zit dat? Ik dacht dat de verkoop juist achteruitholde. Laten we zeggen dat je in 2007 100 Land Rovers hebt verkocht, maar in 2008 45 procent minder. Dat betekent dat je er 55 verkocht hebt. Als je dan in 2009 45 procent meer hebt verkocht, klinkt dat wel goed, maar dat zijn er dan wel 80. En dat is, eh, niet veel.

'Volgens mij kun je maar één ding met snelheidscamera’s, en dat is er niet door gepakt worden'

 

Ik heb wel eens een grafiek gezien waarin inkomsten van flitspalen werden afgezet tegen de afname van het aantal ongevallen. De inkomsten gingen steil omhoog, maar het aantal ongevallen kwam nauwelijks van de grond. Maar goed, die grafiek was ook van de anti-flitspalenlobby. Je zou ook een grafiek kunnen maken waarin de inkomsten de pan uitrijzen terwijl het aantal doden daalt. Ongetwijfeld correct, zonder meer gelul.

 

Het punt is: ik heb nog nooit een statistisch onderbouwd verhaal gehoord dat mij kon overtuigen dat snelheidscamera’s nuttig zijn – of juist volstrekt overbodig. Het is allemaal even slap en makkelijk onderuit te halen.

 

Neem een beroemde flitspaal, hier in Engeland, langs snelweg M11. Die leverde een record aantal boetes op, maar het aantal ongelukken steeg evenzeer, zodat dat ding dus niet werkt. Als je het mij vraagt, is de hoeveelheid verkeer op de M11 in de jaren dat het onderzoek liep echter nogal veranderd, en hetzelfde geldt voor de definitie van ‘ongeval’. Ooit betekende ‘ongeval’ dat je door de brandweer uit je auto moest worden gezaagd, nu is het al een ‘ongeval’ als je schrikt omdat de airbag uitklapt. Er is dus meer dan één variabele in het spel, wat het geheel er niet wetenschappelijker op maakt.

 

Snelheidscamera’s zijn bedoeld om geld in het laatje te brengen, niet om levens te redden, maar dat is alleen omdat de boetes niet hoog genoeg zijn. Dat zijn ze duidelijk niet, want er wordt nog steeds te hard gereden. Daarom worden er nog steeds mensen geflitst. Als je mijn radiotest op dit onderwerp loslaat – is je stelling een beetje houdbaar als je hem voor de radio moet verdedigen? – staan beide partijen er beroerd voor.

 

Weet je wat het is met dat debat? Het is oersaai en strontvervelend. Ik heb het helemaal gehad met dat zogenaamde debat. Volgens mij kun je maar één ding met snelheidscamera’s, en dat is er niet door gepakt worden.

 

Dat is helemaal niet zo moeilijk. Als je er maar twee of drie op een rijtje hebt (alle vijf hoeft niet eens), weet je wel zo ongeveer waar die flitspalen staan. Oké, je kunt weinig uitrichten tegen die camerabusjes die wel eens op B-wegen opduiken en die de vraag opwerpen waarom we zoveel levens hebben gegeven in de strijd tegen het fascisme, maar flitspalen blijven doorgaans netjes en goed zichtbaar daar staan waar je ze verwacht. Rijd daar dan gewoon langzaam, en trap ‘m pas op zijn staart zodra je er voorbij bent.

 

Dat doe ik ook. In tegenstelling tot wat velen denken, rijd ik vaak te hard, maar ik ben sinds 1998 niet één keer gepakt. Nu ik dit gezegd heb, zal het vast niet lang meer duren voor ze me een keer te grazen nemen.