James May over flatulentie

Een winderige winter zet James op het spoor van de ware oorzaak van klimaatverandering. De oplossing? Waarschijnlijk een kwestie van meer houtskool eten.

 

Terwijl ik dit schrijf, zit Engeland gevangen in een stormachtige chaos. De regen striemt, de wind huilt, het is allemaal net Shakespeare. En we zijn gewaarschuwd. Dit is precies de klimatologische ontreddering waarmee de opwarming van de aarde gepaard zou gaan, de turbulentie die we over onszelf zouden afroepen. De boosdoener is natuurlijk de verbrandingsmotor, dat wordt ons althans voorgehouden. Maar laten we geen overhaaste conclusies trekken: ik heb nog een andere, veel plausibeler verklaring.

 

Het heeft allemaal te maken met winderigheid.

 

Laten we eerst eens teruggaan naar het begin van de vorige eeuw. Honderd jaar geleden ging geen normaal mens ver van huis. Talloos veel miljoenen werden geboren en stierven in hetzelfde dorp, zonder daar in de tussentijd ver vandaan te gaan.

 

En als mensen al ergens heen gingen, ging dat op zijn elfendertigst. Door de uitbreiding van de spoorwegen kon iemand uit Cornwall best een bezoek brengen aan Schotland, maar dat kostte een hoop tijd. Zeker is dat weinig mensen ooit andere landen bezochten. Ryanair was nog niet uitgevonden en bovendien: waarom zouden ze?

 

Vandaag de dag kan ik van huis gaan en zeven uur later in New York zitten. Dat is het eerste stukje van de puzzel.

 

Het andere is dit. Een eeuw geleden aten de meeste mensen voedsel dat dichtbij huis verbouwd werd. Niemand had een koelkast en hoewel conservenblikken al in de negentiende eeuw waren uitgevonden, was het gebruik daarvan nog niet wijd verbreid. Buiten de aristocratie hadden de mensen een zeer eenvoudig, eentonig dieet van wat je kon eten voor het bedierf.

 

Tegenwoordig, met vacuümverpakking en luchtvervoer, kan ik iets op mijn bord krijgen dat een paar dagen geleden nog aan de andere kant van de wereld groeide of rondliep.

 

Het punt is dit. Als iemand in 1910 een scheet liet, was dat een plaatselijke kwestie. Productie, consumptie en emissie vonden allemaal plaats binnen een radius van luttele kilometers en in elk geval binnen dezelfde landsgrenzen. Dat is waarschijnlijk ook hoe de natuur het graag wil, verlamd als ze is in haar pijnlijke afhankelijkheid van de maar al te trage evolutie: een soort gesloten, zuivere kringloop van spijsvertering en -vergassing.

'We hebben het hier over gigantische hoeveelheden gassen die willekeurig worden uitgestoten en hun weg terug over de aardbol proberen te vinden'

 

Laten we de opwarming van de aarde dan ook niet gaan wijten aan koeienscheten. De meeste koeien slijten hun levensjaren in één weiland, waar ze het gras opeten en de bijproducten via hun achterste weer in hetzelfde milieu in omloop brengen. Maar de mens heeft het systeem verziekt.

 

Een paar weken geleden, bijvoorbeeld, vloog ik met TopGear TV naar Roemenië. Op Heathrow at ik nog snel een hapje, maar vierenhalf uur later was ik al in Boekarest, waar ik misschien wel een scheet heb gelaten. Dat niet alleen, ik heb zo het idee dat de bacon in mijn Engelse ontbijtje misschien wel uit Denemarken kwam. Ik heb nog geen harde bewijzen, maar ik vind het in elk geval verdacht klinken. Die scheet was het product van minstens twee landen en werd gelaten in een derde, wat toch een zekere onevenwichtigheid suggereert. De natuur is niet berekend op de ontwrichting van haar delicate eten-tot-scheten-cyclus en het zal nog heel lang duren voor ze er klaar voor is. In de tussentijd: hevige turbulentie.

 

Bedenk eens hoe vaak dit soort dingen gebeurt. Het begon langzaam, met de zeevaart, en de specerijenhandel, maar de afgelopen halve eeuw kwam het snelle reizigersvervoer op, en groeide de wereldhandel, en ging het opeens razendsnel. Gisteravond dronk ik een biertje uit Japan. Daar zat een stukje Japan in, maar dat komt in de atmosfeer van Hammer-smith, waar het niet thuishoort.

 

En nu, in 2010, hoesten dagelijks miljoenen mensen ver van waar dat eigenlijk zou moeten uit hun achterste – en dan vragen ze zich nog af waarom het weer zo onvoorspelbaar is. We hebben het hier over gigantische hoeveelheden gassen die willekeurig worden uitgestoten en hun weg terug over de aardbol proberen te vinden – en niemand die even achterom kijkt en eens over de consequenties van al die gassigheid nadenkt.

 

Denk hier eens over na. Een plant groeit, verwelkt, gaat dood en keert terug tot de aarde waaruit hij voortgekomen is. Vind jij dat een spruitje uit Gloucestershire in Zuid-Italië terecht zou moeten komen? Natuurlijk niet, maar het gebeurt wel, en het wil er bij mij niet in dat zoiets zonder gevolgen kan blijven. Maar voor zover ik weet denkt niemand daarover na, en volgens mij wordt er ook nergens serieus onderzoek gedaan naar al die ontheemde flatulentie.

 

We gaan maar door, we trompetteren erop los als een kudde op hol geslagen olifanten en geven de auto de schuld. En die scheten? Daar knijpen we onze neus voor dicht, daar sluiten we onze ogen voor en we houden beschaafd onze mond.