James May over auto's met één functie

Kan iets zowel multifunctioneel zijn als praktisch in gebruik? Deze maand laat James zijn licht schijnen op die filosofische kwestie.

 

Ik besef dat het enigszins klinkt als een idee uit de jaren vijftig, maar langzamerhand ben ik tot het besef aan het komen dat er een lans valt te breken voor dingen die maar één, eh, ding doen.

 

Neem nou het horloge. Ergens in een kast heb ik zo’n moderne Tissot Touch liggen. Daar zitten een paar wekkers op, twee chronografen, een kompas, een hoogtemeter, een thermometer, een soort weersvoorspeller (denk ik), een hoogtemeter – of noemde ik die al? – een tweede tijdzone en een lichtje, dat laatste noem ik alleen als aparte functie omdat het tijdens mijn jeugd echt als een aparte functie gold op digitale horloges – hé, kijk, ik kan in het donker zien.

 

Dat horloge is een fascinerend stukje techniek, heus, maar omdat ik het zelden of nooit draag, vind ik het nogal moeilijk om te onthouden hoe ik al die verschillende zaken moet bedienen. Erger nog: Hammond heeft er ook een, en hij weet al helemaal niet hoe de zijne werkt, zodat ik uren kwijt ben met het instellen van de tijd op zijn Tissot.

 

Na die worsteling vind ik het een hele opluchting om mijn oude Omega om te doen, die me behalve de tijd helemaal niets vertelt. Hij doet niet eens aan de datum.

 

De iPhone is een ander voorbeeld. Het is een verbluffend apparaat, maar toen ie van de week weer eens vastliep, zag ik me genoodzaakt mijn simkaart in mijn ouwe trouwe Nokia te stoppen. Die acht jaar oude Nokia kan ongeveer niets: geen foto’s nemen, geen Battleships spelen, maar wel viel het me op dat ie als telefoon een stuk beter fungeert dan de iPhone.

 

Zo nu en dan werkt zo’n iPhone zelfs tegen je en begint lukraak het hele repertoire van het iPod-gedeelte (zogezegd) af te spelen zonder eerst om toestemming te vragen. Dat vind ik voor een apparaat nogal een eigenwijze houding.

 

Dus wilde ik geen muziek meer op mijn iPhone, reed naar de elektronicazaak en kocht een klassieke iPod, die ene met dat draaigeval voorop. En weet je wat? Die is veel beter om muziek op te draaien; hij slaat meer liedjes op, en hij is volstrekt betrouwbaar. Als je muziek via je telefoon wilt horen, moet je je bank bellen, of je verzekeringsmaatschappij, en dan luister je gegarandeerd het eerste kwartier naar Vivaldi.

 

Nu wil je dat ik stop, maar ik ga door. Toen ik in de elektronicazaak liep, besloot ik meteen maar een nieuwe radio/cd/mp3-player/klok/kookwekker te kopen voor in mijn keuken, zodat ik naar mijn nieuwe iPod kon luisteren terwijl ik Parmezaanse kaas schaaf en octopusschuim bereid.

 

 

Maar waar ik mee thuiskwam, is een ding dat de Arcam rCube heet (ja, die heet echt zo). Dat is een apparaat dat een soort kubus is, waar je je iPod bovenop zet, waarna het liedjes afspeelt en verder helemaal niets. In de winkel klonk het beter dan alle andere apparaten – het is simpelweg gemaakt om alleen de iPod te dienen.

 

Er zijn twee manieren om naar deze materie te kijken. Als ik het Tissot-horloge meeneem op een barre expeditie hoef ik verder geen vliegtuiginstrumentarium mee te nemen, geen stopwatch, geen weerstation, geen opwindbare wekker en geen kompas. Dus maakt multifunctionaliteit het leven makkelijker en je bagage een stuk lichter.

 

Anderzijds is het zo dat dingen die maar een functie hebben – een horloge, de rCube, mijn eenzijdig te dragen jack, een zakmes dat ik voor Kerst kreeg – veel mooiere dingen zijn, en ik me eraan hecht. Het lijkt erop dat dingen die je maar voor een ding kunt gebruiken de begeerte meer opwekken dan multifunctionele dingen.

 

Ik heb me inmiddels gerealiseerd dat datzelfde voor auto’s geldt. De auto’s die we bewonderen, de auto’s waarvan we houden, dat zijn auto’s die een duidelijk, helder en compromisloos doel dienen. Het is overduidelijk waarvoor de Ferrari 250 GT California was bedoeld, en dus, als resultaat, is ie prachtig.

 

Hetzelfde geldt voor de Citroën DS, en zelfs voor de originele Mini. De Triumph TR6 was een simpele tweezits roadster en niets meer dan dat, en daarom was ie zo goed. De mannen bij Rolls-Royce waren volstrekt toegewijd aan luxe en comfort toen ze mijn Corniche ontwierpen en bouwden, en daarom is ie een excellente limousine en totaal ongeschikt om een oude tweezitsbank in te verhuizen.

 

Je zult me willen wijzen op het feit dat er vroeger nog geen ‘crossovers’ bestonden omdat ze namelijk nog niet waren uitgevonden. Dat klopt. Op zich. Als je loodgieter was en je wilde ook scheuren, dan moest je een busje kopen, en een Maserati voor erbij. Het waren barre tijden.

 

Toen kwam de Range Rover, die ik graag mag classificeren als een ‘crossover’ omdat ie twee zaken verenigde die voorheen onverenigbaar leken: luxe en vierwielaandrijving. De eerste serie Range Rover beschouw ik als een klassieker (dat dan weer wel). Maar daarmee houdt het dan ook helemaal op, qua klassiekers in het crossover-segment.

 

Kan iemand me een auto noemen die twee volstrekt verschillende rollen combineert en een echt, jaloersmakend verlangen in je oproept? Ik niet. Ik blijf maar lezen over sportieve pick-ups en luxe MPV’s en stadsgezinsauto’s en weet ik wat, en ik voel helemaal geen enkele begeerte.

 

Er is dus, na de invasie van de multifunctionaliteit, nog altijd een niche voor auto’s die maar een ding kunnen, zoals de Ferrari 458, de Rolls-Royce Ghost en de Toyota Land Cruiser. En die opsomming blijft niet beperkt tot dat soort dure auto’s, want hetzelfde geldt voor de Suzuki Splash.

 

Eenduidigheid moet worden bewonderd. Ik kan pianospelen en motorfietsen repareren, maar ik ben in beide niet erg goed.