James May: meer is helemaal niet beter

Heb je ooit stilgestaan bij de frappante gelijkenis tussen scheermesjes en overbrengverhoudingen? Wij ook niet. Daarom hebben we het filosofische orakel James in ons midden.

 

Je zult het niet willen horen, maar de motor van je auto is zwak. Het maakt me niet uit wat je rijdt, je motor is een lamme zak bouten en moeren. Als hij een beetje een vent was, had hij helemaal geen versnellingsbak nodig.

 

Laten we even aannemen dat je een gemiddelde gezinsauto rijdt, een hatchback. Dan zal de motor aan koppel zo’n 190 Newtonmeter produceren. Is dat veel? Het beweegt een ton aan auto voort en brengt die duizend kilo makkelijk tot boven de 160 km/u, dus het moet wel veel kracht zijn.

 

Als je ooit een automotor in elkaar hebt gezet met een momentsleutel, dan weet je dat de menselijke arm met gemak 190 Nm kan produceren. Ik weet dat ik het kan, dus dat bewijst wel hoe iel zo’n motortje eigenlijk is. Zo’n motor is zwakker dan ik ben.

 

Daarom heeft een motor een versnellingsbak nodig. Zonder te natuurkundig diepgravend te worden of te technisch te willen zijn, wil ik vaststellen dat de versnellingsbak in feite een koppelvermenigvuldiger is. De eerste versnelling geeft je meer koppel ten koste van snelheid – om de auto van z’n plaats te kunnen krijgen. Eenmaal in beweging, kun je naar een hogere versnelling schakelen die minder koppel heeft, en zo voorts, en zo verder. De versnellingsbak is een serie hefbomen van verschillende lengtes, geplaatst in een cirkelvorm.

 

Maar hoe veel versnellingen heb je nodig? Nou, toen TopGear voor het eerst ten tonele verscheen, waren dat er doorgaans vier, hoewel het er soms vijf waren. Dezer dagen zijn het er dikwijls zes, maar soms zijn het er meer. Het kunnen er zeven of acht zijn.

 

Laten we een stukje verder terug in de tijd gaan. Benz’ Motorwagen had in feite geen versnellingen. De T-Ford had er twee, en dat was genoeg om de VS in beweging te brengen. In de jaren veertig en vijftig hadden de meeste auto’s maar drie versnellingen.

 

Het lijkt er dus op dat de toename van het aantal versnellingen een indicatie is van de verbetering van de automotor. Maar mij bekruipt het gevoel dat het allemaal lood om oud ijzer is. De motoren van de vroegste auto’s waren namelijk nog zwakker dan die van de huidige auto’s. Een echt eenvoudige benzinemotor heeft alleen maximale trekkracht bij een bepaalde snelheid. Toen er verfijningen werden toegepast, kon de trekkracht wat beter worden verdeeld over verschillende snelheden.

 

Eerst was er de choke, een klein trekknopje ergens bij het stuur, een systeem dat jaren later automatisch werd. Later verscheen de variabele kleppentiming. Recenter kregen we de breed toegepaste injectiesystemen en de computergestuurde inspuiting. Al die zaken hebben geholpen om de trekkracht beter te verdelen bij verschillende snelheden en de automotor beter beheersbaar te maken.

 

 

Nu zijn we beland in een tijdperk dat zich kenmerkt doordat autojournalisten ons proberen te laten likkebaarden door omschrijvingen te geven als ‘een horizontale koppelkromme zo groot als heel Nederland’.

 

Dat laatste zou moeten betekenen dat het aantal versnellingen minder wordt. Makkelijker, bruikbaarder, en geen gezeur meer over overbrengverhoudingen. Maar het aantal versnellingen neemt dus juist toe.

 

Toevallig genoeg heb ik me net geschoren. Normaal gebruik ik van die plastic wegwerpmesjes. Ik ben het merk even vergeten, maar je koopt een zak vol voor een paar euro. Maar ik bevind me in een hotel en ik ben vergeten mijn mesjes mee te brengen, dus stuurde de receptie een scheermes naar mijn kamer.

 

Ik sta echt perplex. Ik herinner me de tijd dat het scheermes met twee mesjes werd geïntroduceerd. Ook daarvan kan ik me de naam niet herinneren, maar ik weet nog wel dat de omineuze advertentie zoiets zei als ‘het eerste mesje scheert je glad, en het tweede nog gladder’. Als dat zo was, waarom gebruikten ze dan niet alleen dat tweede mesje? Dat eerste was dus niet zo goed.

 

Het scheermes dat de hotelreceptie me heeft laten bezorgen heeft vijf mesjes. Wat doen die dan in ‘s hemelsnaam allemaal? Dit scheermes is rommel. De kop is zoiets als het dek van de USS Nimitz, en het past niet eens in, onder of bij dat moeilijke stukje onder mijn neus. Het heeft een batterij in de handgreep – om het te laten trillen. Hoezo, trillen? Het is een precisie-instrument dat snijdt, en ik wil niet dat het over mijn gezicht kruipt als een slecht gevulde centrifuge.

 

Hebben meubelmakers trillende beitels, gebruiken chirurgen soms trillende scalpels? Maar ik weet wat er is gebeurd. Iemand heeft het driemesjesscheermes bedacht, en toen kwam een ander met het viermesjesscheermes. Toen kwam het vijfmesjesscheermes, zodat iemand wel op de proppen moest komen met het trillende vijfmesjesscheermes om extra scheerplezier te garanderen. Dit zal niet stoppen tot scheermessen de grootte hebben van een plamuurmes.

 

Exact hetzelfde is er gebeurd met versnellingsbakken. Zeven of acht versnellingen zijn niet nodig. Zes is doorgaans al te veel. Het is simpelweg een wedloop tussen verschillende autofabrikanten, en het werkt me behoorlijk op de zenuwen.

 

Dan hebben we het probleem van de naam van ons programma, van ons prachtige magazine en van deze website. TopGear. Maar welke gear moet dan die top zijn?